Euvelgunne - nog in bedrijf zijnde antieke koestal
mei 2012
Attent gemaakt op een nog in bedrijf zijnde oude antiek gebouwde koestal in Euvelgunne, bij Groningen, kreeg ik de gelegenheid ter plekke in deze stal te tekenen.
Het bijzondere aan deze stal zijn vooral de met bogen ingedeelde vakken voor het vee. De stal is zo oud, dat er oorspronkelijk twee koeien naast elkaar in een enkel vak konden staan. Omdat de dieren -nog klassiek gebouwde Holstein-Friesian koeien- later groter werden, en ook langer, lukte het op een zeker moment niet meer om twee koeien per vak op stal te houden. De stal veranderde, de vakken werden smaller gemaakt en elke koe kreeg een plekje apart. Omdat ze in de loop der tijd te lang waren geworden en de stal zelf niet dieper werd, kregen ze in de breedte meer ruimte dan eigenlijk gangbaar was. Vandaar dat ze nu een beetje scheef op stal staan. Gaan ze echt recht in de beschikbare ruimte staan, dan 'hangen' ze eigenlijk boven de grup. Dat is heel vermoeiend. De dieren kunnen nu een paar stappen extra opzij doen en staan dan lekker rustig, maar iets schuin.
Alles is zo ongelooflijk compact, dat dit zelfs in het uiteindelijke werk als perspectivische vertekening is te zien. Ik kon tijdens het tekenen de kont van de koe zo aanraken. Keek vrijwel recht omhoog om de achterkant van het dier te zien. De kop was een heel stuk verder weg en dat geheel leverde uiteindelijk een soort 'groothoek' afbeelding op met een schijnbaar te kleine kop en iets te korte hals.
Voor de duidelijkheid: het meer dan uitstekend verzorgde vee wordt niet meer gemolken, vandaar de relatief kleine uiers.
Om een beetje thuis te raken in hoe een koe er uitziet, eerst in huis maar eens wat schetsen gemaakt.
Toen op locatie geprobeerd me in te werken. Dat viel door het genoemde vreemde perspectief niet mee.
Hier de derde voorstudie, op locatie. Het dier staat er aardig op, maar de lijnen van de stal lopen nog verkeerd.
Weg d'r mee, volgende stuk papier.
Uiteindelijk de knoop doorgehakt - ik zal er al dik anderhalf uur te stoeien - en een groot vel gekleurd papier op de ezel gezet.
Papier met een warme kleur, vanwege alle hout in de stal. Zelfs de tussenschotten tussen de koeien zijn van planken gemaakt! Ook de bogen zijn van hout. Het resultaat is dit werk van 43x64cm geworden.
Opgezet met een in geel uitgevoerde voorschets en uiteindelijk met sepia getekend.
Met wit natuurkrijt het licht van de ramen en wat kleine hoogsels aangebracht.
Het een beetje op een spinneweb lijkende lijnenspel is een systeem van touwtjes dat er voor zorgt dat de koe wel haar staart kan gebruiken, maar dat de staartpunt niet in de grup hangt als de koe is gaan liggen.
Achteraf bleek ik de oudste koe van stal te hebben vereeuwigd; Rosemarie 92. Geboren 10 februari 1994. Op het moment dat ik haar tekende was ze achttien jaar oud.